Mayın 10-u müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu, xalqın ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümüdür. Azərbaycan tarixində müstəsna yeri olan Heydər Əliyev müstəqil dövlətçilik fəlsəfəsini formalaşdırmış böyük dövlət xadimi kimi yadda qalıb. Onun fəaliyyəti Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması, möhkəmləndirilməsi və uzunmüddətli inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm tarixi mərhələ hesab olunur.
Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyəti müxtəlif dövrləri əhatə etsə də, onun adı xüsusilə müstəqil Azərbaycanın taleyi ilə ayrılmaz şəkildə bağlıdır. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə hökm sürən siyasi xaos, iqtisadi böhran, idarəetmə böhranı və vətəndaş qarşıdurması Azərbaycan dövlətçiliyini ciddi təhlükə ilə üz-üzə qoymuşdu. Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev qısa müddət ərzində ölkədə sabitliyin təmin olunmasına nail oldu və dövlət quruculuğu prosesinə sistemli şəkildə başladı.Onun dövlət quruculuğu modeli yalnız siyasi idarəetmə ilə məhdudlaşmırdı. Heydər Əliyev dövlətçiliyi milli kimliyin, milli iradənin və dövlət gücünün əsas dayağı kimi qiymətləndirirdi. O hesab edirdi ki, güclü dövlət yalnız iqtisadi və hərbi imkanlarla deyil, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, xalqın tarixi yaddaşının yaşadılması və milli birlik ruhunun gücləndirilməsi ilə formalaşır. Bu baxımdan onun siyasətində azərbaycançılıq ideologiyası mühüm yer tuturdu.
Heydər Əliyev hənçinin, milli dəyərlərin qorunmasını müasir idarəetmə prinsipləri ilə uzlaşdırmağa çalışan lider idi. Bir tərəfdən milli-mədəni irsin, ana dilinin, adət-ənənələrin qorunmasına xüsusi diqqət yetirilir, digər tərəfdən isə dövlət idarəçiliyində müasir yanaşmalar tətbiq olunurdu. Bu siyasət Azərbaycanın həm milli özünəməxsusluğunu qorumasına, həm də beynəlxalq sistemə inteqrasiya etməsinə şərait yaratdı.
Ümummilli liderin dövlətçilik konsepsiyasında hüquqi dövlət və güclü institutların formalaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Onun rəhbərliyi dövründə Konstitusiyanın qəbul edilməsi, dövlət idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi, qanunvericilik bazasının yaradılması və institusional islahatların həyata keçirilməsi müasir Azərbaycan dövlətinin əsaslarını formalaşdırdı. Bu proseslər ölkədə idarəetmə sabitliyinin təmin olunmasına və dövlət institutlarının möhkəmlənməsinə xidmət etdi.
Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasında iqtisadi müstəqillik də əsas prioritetlərdən biri idi. Məhz onun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən neft strategiyası Azərbaycanın iqtisadi gələcəyini müəyyənləşdirən dönüş nöqtəsinə çevrildi. Əsrin müqaviləsi təkcə iqtisadi layihə deyil, həm də Azərbaycanın beynəlxalq siyasi və iqtisadi mövqeyini gücləndirən mühüm geosiyasi addım idi. Bu strategiya nəticəsində ölkəyə böyük investisiyalar cəlb olundu, iqtisadi inkişaf üçün əsaslı zəmin yarandı və Azərbaycan regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrildi.
Heydər Əliyev eyni zamanda təhsil, elm, mədəniyyət və gənclər siyasətini dövlətin gələcəyi baxımından strateji sahələr hesab edirdi. O, dəfələrlə vurğulayırdı ki, ölkənin gələcəyi savadlı, milli ruhda yetişən vətənpərvər gənclərdən asılıdır. Bu yanaşma nəticəsində milli təhsil sisteminin inkişafı, Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmləndirilməsi və milli-mədəni irsin qorunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı.Onun xarici siyasət kursu da Azərbaycanın milli maraqlarına əsaslanırdı. Balanslaşdırılmış və praqmatik siyasət nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirdi. Heydər Əliyev ölkənin geosiyasi mövqeyini düzgün qiymətləndirərək Azərbaycanın həm regionda, həm də beynəlxalq müstəvidə strateji əhəmiyyətini artırmağa nail oldu.
Beləliklə, bu gün Azərbaycanın əldə etdiyi uğurların təməlində məhz Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik strategiyası dayanır. Dövlət müstəqilliyinin qorunması, güclü iqtisadiyyatın qurulması, milli birliyin möhkəmləndirilməsi və müasir idarəetmə modelinin formalaşdırılması onun siyasi irsinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Xalidə Gəray
