Azərbaycan neft sənayesi təkcə ölkəmizin iqtisadi inkişafında deyil, həm də keçmiş SSRİ məkanında böyük sənaye məktəbinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Bu sahədə çalışan yüzlərlə fədakar insan öz əməyi, peşəkarlığı və zəhmətə bağlılığı ilə tarixə düşüb. Belə şəxsiyyətlərdən biri də sovet Azərbaycanının tanınmış neftçisi, SSRİ tarixində “Əmək Şöhrəti” ordeninin ilk tam kavaleri olmuş Vəkil Hacıağa oğlu Abbasovdur.

Vəkil Abbasovun həyat yolu sadə kənd mühitindən başlayaraq, Xəzər dənizində neft quyularının qazılması kimi ağır, məsuliyyətli və strateji əhəmiyyətli bir sahəyə qədər uzanır. Onun adı Azərbaycan neftçilərinin zəhmət salnaməsində xüsusi yer tutur.

Yardımlıdan başlanan əmək yolu

Vəkil Hacıağa oğlu Abbasov 1939-cu ildə Azərbaycan SSR-in Yardımlı rayonunun Arus kəndində anadan olub. O, zəhmətə bağlı bir mühitdə böyüyüb və erkən yaşlarından əmək həyatına atılıb.

1957-ci ildən etibarən o, əvvəlcə kolxozda uçotçu, daha sonra isə briqadir kimi fəaliyyət göstərib. Bu mərhələ onun təşkilatçılıq bacarığının, məsuliyyət hissinin və kollektivlə işləmək qabiliyyətinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

Lakin Vəkil Abbasovun əsas həyat yolu neft sənayesi ilə bağlı olacaqdı. 1963-cü ildən başlayaraq o, neft və qaz quyularının qazılması sahəsində çalışmağa başlayıb. İlk olaraq qazmaçı köməkçisi kimi fəaliyyət göstərən Abbasov sonradan peşəkarlığı və zəhmətkeşliyi sayəsində daha məsul vəzifələrə yüksəlib.

Xəzərin qoynunda neftçi ömrü

Vəkil Abbasovun peşəkar fəaliyyəti əsasən "Kaspburneftqazprom" birliyinin Səngəçal Dəniz Qazma İşləri İdarəsi ilə bağlı olub. Burada o, qazmaçı köməkçisi, 1977–1978-ci illərdə qazma ustası, 1978-ci ildən isə qazmaçı kimi çalışıb.Neft quyularının qazılması adi əmək sahəsi deyil. Bu iş yüksək peşəkarlıq, texniki bilik, fiziki dözüm, intizam və riskli şəraitdə düzgün qərar vermək bacarığı tələb edir. Xüsusən Xəzər dənizində aparılan qazma işləri daha mürəkkəb və çətin hesab olunurdu. Belə bir şəraitdə Vəkil Abbasov özünü yalnız bacarıqlı işçi kimi deyil, həm də nümunəvi təşkilatçı və kollektiv lideri kimi göstərib.

1977-ci ildə onun çalışdığı briqada üç il ərzində ilk dəfə olaraq idarə üzrə qazma planını 100 faiz yerinə yetirən ilk kollektivlərdən biri olub. Bu nəticə həmin dövr üçün böyük əmək nailiyyəti sayılırdı.

IX beşilliyin vaxtından əvvəl yerinə yetirilməsi

Sovet dövründə beşillik planların icrası sənaye müəssisələri və əmək kollektivləri üçün əsas göstəricilərdən biri idi. Vəkil Abbasovun çalışdığı kollektiv bu sahədə xüsusilə fərqlənirdi.

Məlumatlara görə, onun briqadası IX beşillik planı vaxtından əvvəl – cəmi üç ilə yerinə yetirib. 1963–1985-ci illər ərzində Vəkil Abbasov öz kollektivi ilə birlikdə ən azı 30 neft quyusunun qazılmasında iştirak edib.

Bu uğurlar təsadüfi deyildi. Briqadanın yüksək nəticələr əldə etməsində bir neçə əsas amil mühüm rol oynayırdı:

* avadanlıqdan səmərəli istifadə;
* iş vaxtının düzgün təşkili;
* qabaqcıl texnika və texnologiyaların tətbiqi;
* qazma işlərinin daha mükəmməl təşkil edilməsi;
* material və yanacaq-enerji resurslarına qənaətlə yanaşılması;
* kollektiv daxilində peşə intizamının yüksək olması.


Vəkil Abbasov bu proseslərdə həm bilavasitə icraçı, həm də təcrübəli əmək adamı kimi önəmli rol oynayıb.

Gənc fəhlələrin müəllimi

Vəkil Abbasov yalnız öz işini yaxşı yerinə yetirən neftçi deyildi. O, həm də gənc işçilərin hazırlanmasına böyük diqqət göstərən bir ustad idi.

O, qazmaçı köməkçisi ixtisası üzrə 26 nəfər gənc fəhlə hazırlayıb. Bundan başqa, elektromontyorlara qazma bucurqadı ilə işləməyi, digər işçilərə isə qazmaçı köməkçisini əvəz etməyi öyrədib.

Bu fakt onun istehsalatda sadəcə fərdi uğurlara deyil, ümumi kollektiv inkişafına da böyük önəm verdiyini göstərir. Belə insanlar sənaye sahələrində davamlı peşə məktəbinin formalaşmasında mühüm rol oynayırlar.

“Əmək Şöhrəti” ordeninin bütün dərəcələri

Vəkil Abbasovun adı ən çox “Əmək Şöhrəti” ordeni ilə bağlı xatırlanır. Bu orden sovet dövründə əmək sahəsində xüsusi xidmətləri olan şəxslərə verilən yüksək mükafatlardan biri idi. Orden üç dərəcədən ibarət idi: III, II və I dərəcə.
Vəkil Abbasov bu ordenin bütün dərəcələri ilə təltif olunaraq SSRİ tarixində xüsusi bir ilkə imza atıb.

III dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni

2 oktyabr 1974-cü ildə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Vəkil Hacıağa oğlu Abbasov Xəzər dənizində neft quyularının qazılması üzrə IX beşillik tapşırıqlarını və sosialist öhdəliklərini vaxtından əvvəl yerinə yetirdiyinə görə III dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni ilə təltif edilib.

II dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni

Onun əmək nailiyyətləri sonrakı illərdə də davam edib. 1 mart 1978-ci ildə Vəkil Abbasov II dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni ilə mükafatlandırılıb.

I dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni

Ən yüksək təltif isə 7 yanvar 1983-cü ildə baş tutub. SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Vəkil Abbasov fədakar və yüksək məhsuldar əməyinə, ümumittifaq sosialist yarışında qazandığı böyük uğurlara, SSRİ-nin yaranmasının 60 illiyi münasibətilə əldə etdiyi nəticələrə və uzun illər bir təsərrüfatda qüsursuz fəaliyyətinə görə I dərəcəli “Əmək Şöhrəti” ordeni ilə təltif olunub.

Bu ordenin I dərəcəsi ona 1 nömrə ilə təqdim edilib. Beləliklə, Vəkil Abbasov SSRİ tarixində “Əmək Şöhrəti” ordeninin ilk tam kavaleri olub.

Bu fakt təkcə şəxsi nailiyyət deyil, həm də Azərbaycan neftçisinin keçmiş ittifaq miqyasında qazandığı böyük nüfuzun göstəricisidir.

İctimai-siyasi fəaliyyəti

Vəkil Abbasov əmək fəaliyyəti ilə yanaşı, Azərbaycanın ictimai həyatında da fəal iştirak edib. O, 1962-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olub. İşlədiyi kollektivdə partiya qrup təşkilatçısı kimi fəaliyyət göstərib.

Bundan başqa, o, Sov.İKP-nin XXVII qurultayının nümayəndəsi olub. Həmçinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı seçilib.

Bu göstəricilər Vəkil Abbasovun yalnız istehsalatda deyil, ictimai həyatda da tanınan və etimad göstərilən şəxs olduğunu ortaya qoyur.

Azərbaycan neftçisinin zəhmət simvolu

Vəkil Abbasovun həyatı Azərbaycan əmək tarixində sadə, lakin olduqca mənalı bir nümunədir. O, böyük vəzifələrdən, yüksək tribunlardan deyil, birbaşa istehsalat meydanından, qazma briqadasından, Xəzərin neft platformalarından gələn bir ad idi.

Onun uğurunun əsasında zəhmət, intizam, peşəyə sədaqət və kollektiv ruhu dayanırdı. O, qazma sahəsində çalışdığı illərdə həm planların vaxtından əvvəl yerinə yetirilməsinə töhfə verib, həm yeni kadrların yetişməsində iştirak edib, həm də Azərbaycan neftçisinin adını SSRİ miqyasında ucaldıb.

Vəkil Abbasovun “Əmək Şöhrəti” ordeninin ilk tam kavaleri olması Azərbaycan üçün tarixi əhəmiyyət daşıyan faktdır. Bu, Azərbaycan neft məktəbinin peşəkarlığını, zəhmət ənənəsini və sənaye mədəniyyətini göstərən mühüm göstəricilərdən biridir.

Nəticə

Vəkil Hacıağa oğlu Abbasov Azərbaycan neft sənayesinin fəxri adlarından biridir. Yardımlının Arus kəndindən başlayan həyat yolu onu Xəzər dənizində neft quyularının qazıldığı ağır və məsuliyyətli sahəyə gətirib çıxarıb. O, uzun illər ərzində fədakar əməyi, yüksək peşəkarlığı və istehsalatdakı uğurları ilə seçilib.

SSRİ tarixində "Əmək Şöhrəti” ordeninin ilk tam kavaleri olması isə onun adını təkcə Azərbaycan deyil, bütün sovet əmək tarixinə yazıb.

Bu gün Vəkil Abbasovun həyat yolu gənc nəsillər üçün zəhmətə bağlılığın, peşəkarlığın və vətən sənayesinə xidmətin qiymətli nümunəsi kimi xatırlanır.

Aqil ADİLOĞLU
Kainat.tv